صتابون بیانیه انتحاری منفجر شدن اخبار بین الملل

صتابون: بیانیه انتحاری منفجر شدن اخبار بین الملل

گت بلاگز اخبار اقتصادی و بازرگانی آقازاده‌ها اين‌بار به‌دنبال مناطق آزاد جديد

هشت منطقه آزاد و ١٢ منطقه خاص اقتصادی تازه تأسیس می شوند؛ این خبری بود که مرتضی بانک، دبیر شورای عالی مناطق آزاد و خاص اقتصادی، به ایسنا داد تا مشخص شود نه تنها

آقازاده‌ها اين‌بار به‌دنبال مناطق آزاد جديد

آقازاده ها اين بار به دنبال مناطق آزاد جديد

عبارات مهم : ایران

هشت منطقه آزاد و ١٢ منطقه خاص اقتصادی تازه تأسیس می شوند؛ این خبری بود که مرتضی بانک، دبیر شورای عالی مناطق آزاد و خاص اقتصادی، به ایسنا داد تا مشخص شود نه تنها نمایندگان مجلس و دولت توجهی به آینده و اوضاع مناطق آزاد و خاص فعلی ندارند، بلکه علاقه ای به تجدیدنظر در کارها گذشته با درس گرفتن از تجربیات پیشین نیز نشان نمی دهند. در شرایطی که به گفته کمال اطهاری مساحت مناطق آزاد فعلی کشور عزیزمان ایران از مساحت مناطق آزاد کشور چین زیاد هست، گویی این میزان از مناطق آزاد اشتهای سیری ناپذیر عده ای را فرونمی نشاند و به نظر می رسد تأسیس مناطق آزاد، شیرین تر از توسعه و به نتیجه رساندن مناطق آزاد پیشین هست؛ آن هم در شرایطی که مناطق آزاد فعلی نیز به کلی ماهیت مهم خود را از دست داده اند یا بهتر بگوییم، از ابتدا نیز شانسی جهت رسیدن به اهداف تعیین شده است نداشته اند. در همین شرایط، مدافعان تأسیس مناطق آزاد با توجیهاتی دم دستی مانند ایجاد اشتغال یا حمایت از صادرات و مذاکره پشت درهای بسته، کار خویش را پیش می برند.

سپر اشتغال

آقازاده‌ها اين‌بار به‌دنبال مناطق آزاد جديد

یکی از مواردی که مدافعان اوضاع فعلی مناطق آزاد از آن به عنوان سپری در برابر انتقادات استفاده می کنند، اشتغال زایی مناطق آزاد هست. این مدافعان معمولا با کلی گویی، تلاش می کنند این مناطق را فرصتی جهت اشتغال زایی نشان بدهند. بااین حال، نگاهی به آمار اشتغال ایجادشده در مناطق آزاد، نشان می دهد این مناطق از سال ٧٣ تا ٨٨ حدود ٥٠ هزار شغل ایجاد کرده اند و بعد از آن نیز طبق آنچه شورای عالی مناطق آزاد اعلام کرده، در سال های ٩١ تا ٩٥ به ترتیب ١٣، ١٩، ٢٤، ١٩ و ٢٠ هزار شغل در این مناطق ایجاد شده است هست؛ اعدادی که به روشنی نشان می دهند علی رغم تصور عمومی و حتی با اعتماد به اعداد اعلامی شورای عالی مناطق آزاد که یقینا خوش بینانه تهیه می شوند، این مناطق با وجود هزینه های مادی و معنوی عظیم، عملا نقشی در ایجاد اشتغال در کشور ندارند. از آن سو، نگاهی به اوضاع زمین ها و ساخت وساز در این مناطق، به خوبی نشان می دهد چگونه سوداگران زمین یکی از برندگان بزرگ بازی مناطق آزاد بوده اند.

بازی زمین

زمانی که منطقه آزاد ایجاد شود، زمین گران می شود؛ این را دیگر همه می دانند، ولی خوش به حال آنهاست که بدانند کجا و چه زمانی قرار است منطقه آزاد ایجاد شود. همین رانت اطلاعاتی است که تأسیس منطقه آزاد را در نقاط متفاوت جهت بعضی بسیار شیرین می کند و کار را تا آنجا پیش می برد که به گوش می رسد افرادی بعد از خریداری گسترده زمین در بعضی نقاط، تلاش می کنند در همان نقاط منطقه آزاد ایجاد کنند. در سوی دیگر این معامله پرسود، بومیانی هستند که جیبشان طاقت تحمل زیاد کردن قیمت مسکن و اجاره آن را ندارد؛ اینجاست که تبعید اضطراری ساکنان کم درآمد بومی این مناطق به حاشیه ها رخ می دهد و هر کسی که توان مالی مورد نیاز را جهت ادامه زندگی در مناطق شهری ندارد، باید جای دیگری را جهت ادامه حیات پیدا کند.

هشت منطقه آزاد و ١٢ منطقه خاص اقتصادی تازه تأسیس می شوند؛ این خبری بود که مرتضی بانک، دبیر شورای عالی مناطق آزاد و خاص اقتصادی، به ایسنا داد تا مشخص شود نه تنها

آنچه بر سر کارمندان اجاره نشین بعضی شهرهای کشور عزیزمان ایران بعد از تبدیل شدن منطقه زندگی ارزش به منطقه آزاد آمده، آنچنان آشکار است که دیگر کسی حتی تلاشی جهت پنهان کردن آن نمی کند. از سوی دیگر، بعضی مناطق آزاد هم پا را فراتر گذاشته و به کسب سود از طریق صدور پروانه ساخت وساز مشغول اند. یکی از نمونه های جالب این موضوع، منطقه آزاد انزلی است که در مناطق روستایی (که طبق قانون، صدور پروانه ساخت و عواید حاصل آن در این مناطق باید به دهیاری ها برسد و خرج روستاها شود) پروانه ساخت وساز صادر می کند و عوارض و جرایم حاصل را نیز به جیب خود می ریزد. مسئله ای که با وجود اعتراض گسترده ساکنان این مناطق و پیگیری های صورت گرفته، هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده است.

استاندار گیلان دراین باره می گوید در حال توافق با منطقه آزاد انزلی است تا در کنار دریافت درآمدهای عمرانی، هزینه های عمرانی روستاها را بپذیرد یا به کلی این درآمدها را به دهیاری ها واگذار کند؛ پیشنهادی که مشخص نیست از طرف رضا مسرور، مدیرعامل منطقه آزاد انزلی که نسبتی فامیلی با محمدباقر نوبخت، مدیر شرکت برنامه و بودجه کشور نیز دارد، پذیرفته خواهد شد یا نه.

سکوی صادرات یا حفره واردات

آقازاده‌ها اين‌بار به‌دنبال مناطق آزاد جديد

در قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی، اهدافی مانند رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه گذاری و زیاد کردن درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه ای، تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی و ارائه خدمات عمومی جهت مناطق آزاد تعیین شده است هست. مقایسه بین آنچه مناطق آزاد باید باشند و آنچه مناطق آزاد هستند، به خوبی نشان می دهد یا آنچه در قانون تصویب شده، منطقه آزاد نبوده هست، یا آنچه امروز وجود دارد، منطقه آزاد نیست. کل صادرات مناطق آزاد در سال ٩٥ کمتر از ٣٥٠ میلیون دلار بوده که در مقایسه با صادرات ٤٠ میلیارددلاری کشور در همین سال، کمتر از یک درصد هست؛ عددی که در کشور ویتنام حدود ٤٠ درصد و در مالزی زیاد از ٨٠ درصد هست. در چنین شرایطی، نه تنها واردات در مناطق آزاد بر صادرات پیشی گرفته، بلکه در بسیاری از زمینه ها مانند «بازار»، مناطق آزاد عملا به رقیب سرزمین مادر تبدیل شده است و کسب وکار بومیان را به نابودی کشانده اند.

مساحت مناطق آزاد ایران، زیاد از چین

کمال اطهاری، پژوهشگر توسعه، راجع به تأسیس مناطق آزاد جدید، به «شرق» می گوید: مساحت مناطق آزاد در کشور عزیزمان ایران درحال حاضر زیاد از مساحت مناطق آزاد در چین هست. هر بار بورژوازی مستغلات و انباشت کنندگان درآمدهای عظیم رانتی در نوسانات اقتصادی به بن بست خودساخته می خورند، در پیوند با نمایندگانی که تلاش می کنند در حوزه نمایندگی خود محبوبیتی موقتی به دست بیاورند، بحث تأسیس مناطق تازه آزاد را مطرح می کنند. همان طور که قبلا احداث کارخانه های ذوب آهن و پتروشیمی و مانند اینها بدون هیچ برنامه آمایشی و هم پیوندی های مورد نیاز علم شدند و بودجه کشور را هدر دادند.

هشت منطقه آزاد و ١٢ منطقه خاص اقتصادی تازه تأسیس می شوند؛ این خبری بود که مرتضی بانک، دبیر شورای عالی مناطق آزاد و خاص اقتصادی، به ایسنا داد تا مشخص شود نه تنها

در موقعیت کنونی چند منطقه آزاد جهت کشور کفایت می کند؛ جهت مثال در انزلی یک منطقه آزاد وجود دارد و توسعه بندری انزلی نیز صورت گرفته هست. از آن ابتدای شکل گیری این منطقه سرمایه گذاران چینی و ترک آماده سرمایه گذاری صنعتی در این منطقه بودند، ولی دولت احمدی نژاد مسیر را به سمت گردشگری عوض کردن داد و رانت خواران کل ساحل را از انزلی تا کیاشهر بلعیدند که تصویر العمل هایی را ایجاد کرد. این تصرف نوار ساحلی نوعی زمین ذلت بود که با اعتبار وام هایی که به اسم حمایت از گردشگری داده می شد انجام گرفت و امروز تأسیسات رهاشده را در کل نوار ساحلی می بینیم که آسیب های زیست محیطی نیز به همراه آورده اند.

فارغ از این مسئله آنچه تاکنون در آن منطقه انجام شده است با فرض رشد اقتصادی هشت درصد و زیاد تا ١٠ سال آینده نیز جهت تجارت با کشورهای حاشیه دریای خزر و حتی اروپا کفایت می کند. محاسبات دقیق آن نیز انجام شده است هست. یا در جنوب مناطق به وجودآمده جهت ١٠، ١٥ سال آینده نیز کافی و حتی اضافه هست. کاملا روشن است که در چنین شرایطی ایجاد مناطق آزاد تازه فقط خوشایند رانت جویانی است که سودای زمین ها یا تأسیس پرهزینه تأسیسات متفاوت در این مناطق را دنبال می کنند. تعدادی از اینها نیز بعد از آخر پروژه هایی مانند مسکن مهر منتظر محل جدیدی جهت رانت جویی هستند.

آقازاده‌ها اين‌بار به‌دنبال مناطق آزاد جديد

این حلقه ای به هم پیوسته است که ارکانش منطق توسعه اقتصاد دانش را دنبال نمی کنند، بلکه به دنبال منفعت کوتاه مدت هستند و جالب اینکه همین ها کاسبان تحریم هم بودند و امروز منتقد برجام نیز هستند. حال آنکه یکی از دلایل مهم متوقف ماندن مناطق آزاد کشور عزیزمان ایران همین تحریم ها بود. باز هم تأکید می کنم که در اوضاع کنونی ایران، مناطق آزاد فعلی جهت ١٥ سال آینده نیز کفایت می کند و باز تکرار می کنم که مساحت مناطق آزاد کشور عزیزمان ایران از مساحت مناطق آزاد چین زیاد هست، درحالی که مناطق آزاد چین هر سال نزدیک به یک تریلیون دلار صادرات دارند و صادرات مناطق آزاد ما به یک میلیارد دلار هم نمی رسد.

کلان شهرها محل اقتصاد درون زا هستند نه بیابان ها

اطهاری همچنین کلان شهرها را مرکز مهم رشد و توسعه پایدار می داند و در توضیح آن می گوید: امروز می بینیم که دولت بودجه شهرداری کلان شهرها را کم کردن می دهد، درحالی که کلان شهرها محل مهم اقتصاد دانش بنیان و ایجاد اشتغال و اقتصاد درون زا هستند و همین کلان شهرها هستند که می توانند محل تولید کالای باکیفیت شوند، چراکه دانشگاه ها و نیروهای خلاق و کارگران متخصص در کلان شهرها هستند. دولت اگر می خواهد اقتصاد دانش توسعه پیدا کند باید هزینه زیرساختی اقتصاد دانش بنیان و ایجاد فضاهای مورد نیاز جهت اقتصاد دانش را در کلان شهرها بپردازد. اینکه برویم در بیابانی که نه بازار کافی دارد، نه به دریا راه دارد، نه طبیعتش مناسب است نه نیروی کار متخصص دارد و هیچ قاعده اقتصادی هم بر آن حاکم نیست، یکباره منطقه ای آزاد تأسیس کنیم، عقلانی نیست؛ جهت مثال من به شدت با تأسیس منطقه آزاد جاسک در شرایطی که منطقه آزاد چابهار با آن ارتباطات پیشرفته در همان ناحیه وجود دارد مخالفم.

مگر استفاده کامل از ظرفیت های منطقه آزاد چابهار انجام شده است است که می خواهند منطقه آزاد جاسک را ایجاد کنند؟ اگر ظرفیت های منطقه آزاد چابهار کاملا محقق شود آن وقت می توان به فکر تأسیس یک منطقه آزاد تازه در آن ناحیه بود، وگرنه در شرایط فعلی تقسیم توان و سرمایه موجود بین دو منطقه آزاد عملا باعث شکست هر دو می شود، چون دادگاهی در این زمینه تشکیل نشده نمی خواهم نیت خوانی کنم، ولی می توان بررسی کرد که زمین ها در این مناطق به وسیله چه کسانی تملک شده است و تأسیس منطقه آزاد تازه به نفع چه کسانی هست. از سوی دیگر می بینیم که کارخانه های اساسی کشور تعطیل شده است اند. زمانی که کارخانه ارج شروع به تولید کرد، سامسونگ هنوز به وجود نیامده بود. این کارخانه ها چون در کلان شهرها حمایت کافی نمی شوند و منابع دولت و بانکی به سوی بخش مستغلات رفته، تعطیل می شوند و کارگرانش بی کار می شوند. در پایتخت کشور عزیزمان ایران بین ١٣٨٥ تا ١٣٩٠، ٣٠٠ هزار شغل از دست رفته، آن هم در شرایطی که ٣٠٠ هزار نفر به جمعیتش افزوده شده است هست. امکان تحقق اهداف و رسیدن به بهره وری در مناطق آزاد بدون تعریف پیوند با سرزمین مادر ممکن نیست. مناطق آزاد بدون آنکه در پیوند با اقتصاد و جامعه محلی باشند و توسعه ارگانیک پیدا کنند، امکان موفقیت ندارند درحالی که کاملا به این عنوان بی توجهی شده است هست. پشتیبان این مناطق آزاد نیز باید کلان شهر و مادرشهر باشد، وگرنه بدون این پیوندها امکان ایجاد مناطق آزاد موفق وجود ندارد و آنچه حاصل می شود چیزی شبیه به جزایر اقتصادی دوره استعمار خواهد شد و حتی بدتر از آن، چراکه در آن وقت لااقل توسعه جزیره ای یک منطقه خاص به وسیله شرکت های چندملیتی باعث مقداری رشد اقتصادی می شد، ولی اوضاع فعلی نه تنها آن نتیجه اندک را هم ندارد بلکه به ضرر جامعه مادر نیز عمل می کند.

شرق/محمد مساعد

واژه های کلیدی: ایران | اقتصاد | شهرهای | اقتصادی | منطقه آزاد | اخبار اقتصادی و بازرگانی

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs